Hương Tết Văn Quan

     Nghề làm hương thôn Văn Quan, xã Duyên Hải, huyện Hưng Hà có tự bao giờ ngay cả những vị cao niên trong làng cũng không nhớ rõ, chỉ biết đời cha ông làm trước, đời con cháu cứ vậy nối nghề, cho đến hôm nay đã trải qua hàng trăm năm thăng trầm.

 

 Người dân thôn Văn Quan sản xuất hương cho dịp Tết nguyên đán Canh Tý 2020

       Ðối với người Văn Quan, hương chính là nguồn sống. Vậy nên hương được nâng niu trân quý, còn cách thức làm hương là bí quyết gia truyền. Hương thơm Văn Quan nhìn thì đơn giản, nhưng để có được những nén hương ưng ý là cả sự kỳ công, cần mẫn của người thợ. Hương có nhiều loại, chủ yếu là hương đen truyền thống và hương đỏ. Mỗi loại hương lại có nguyên liệu và cách làm khác nhau.  Hương đen mùi thoang thoảng tự nhiên nhưng rất đặc biệt bởi nguyên liệu chính là than của cây đỗ tương, cây vừng trộn cùng nhựa trám. Để tạo nên những cây hương đạt chuẩn thì bước đầu tiên chọn lựa nguyên liệu phải cẩn thận, kĩ càng, không được lẫn tạp chất. Nứa được ngâm khoảng 3 tháng rồi được vót thành que hương và đem phơi khô. Tùy theo kích cỡ từng loại hương và để tạo sự bắt mắt, tăm hương sẽ được quét thêm một lớp phẩm màu đỏ tại chân từ 15 -20 cm. Hương đỏ thì đa dạng về nguyên liệu hơn, với các loại thảo mộc như: quế, hồi, trầm, cây hương bài, tùng bạch chỉ, xuyên quy, trắc bách diệp, đại hoàng, hoàng đàn, đinh hương.... Sản phẩm hương làm từ những loại nguyên liệu này không chỉ phục vụ cho nhu cầu tâm linh mà còn có hương thơm mang tới cho con người cảm giác thoải mái, thư giãn, tốt cho sức khỏe. Hương làm xong được phơi khô dưới nắng. Nhiều hộ đã đầu tư kinh phí mua máy sấy, tăng chất lượng sản phẩm, nhất là vào những ngày thời tiết mưa ẩm. Nếu như loại hương đen làm thủ công, bán thủ công thì dòng hương đỏ được những thợ nghề ở đây áp dụng máy móc vào làm vừa tăng năng xuất, hương lại đẹp hơn.

     Người Văn Quan giữ nghề bằng cách cha truyền con nối. Ðể góp phần gìn giữ, bảo tồn nghề cổ, vào tiết rằm tháng 11 âm lịch hàng năm, trong lễ hội Đình Quán, thôn Văn Quan ban tổ chức lại tổ chức cuộc thi làm hương cho bà con, vừa để thêm vui hội đình, bó bện tình làng nghĩa xóm, vừa “truyền lửa” nghề cho thế hệ trẻ. Thôn Văn Quan hiện có hơn 400 hộ tham gia sản xuất hương thơm, cho thu nhập ổn định và tạo việc làm nhiều lao động địa phương. Tuy nhiên, sức cạnh tranh từ thị trường cũng ngày một lớn, để đáp ứng nhu cầu ngày một cao của người tiêu dùng, đòi hỏi người làm hương ở Văn Quan không ngừng cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng, quảng bá sản phẩm, thân thiện với môi trường, được như thế thì nghề cổ mới phát triển bền vững.

     Không chỉ mang ý nghĩa về vật chất, hương thơm Văn Quan còn là biểu tượng cho tấm lòng thành kính của những người đang sống với thế hệ đã khuất. Nén hương được thắp lên với lòng thành kính tổ tiên. Mùi hương thơm ngát, nhè nhẹ lan tỏa, khói hương cuộn bay lên mờ ảo. Nhưng đằng sau đó là bao nỗi nhọc nhằn, vất vả, là sự yêu nghề và là cái tâm của những người làm nghề hương.

 

Nguyễn Tuyết

Đài TT-TH Hưng Hà

Đọc 159 lượt
Đánh giá mục này
(0 bỏ phiếu)
Xuất bản trong Mô hình - Điển hình