Nghề làm hương xã Duyên Hải - xưa và nay

Duyên Hải xưa có nghề làm hương truyền thống. Theo các cụ cao tuổi trong làng cũng không ai biết rõ là nghề truyền thống này có từ bao giờ. Trải qua bao thăng trầm, hương Duyên Hải vẫn giữ được đặc tính mà ít loại hương nào sánh được. Hương Duyên Hải có mùi thơm đặc trưng, thoang thoảng mà nồng nàn, mang đậm nét văn hóa tâm linh của dân tộc.

Hương Duyên Hải vốn là sản phẩm truyền thống đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng Thái Bình và một số địa phương trong nước. Người dân xã Duyên Hải, đặc biệt là làng Văn Quan, Khả La đã trải qua hàng trăm năm sống và gắn bó với nghề làm hương. Trải qua bao thăng trầm, sản phẩm hương Duyên Hải đã có được những phẩm chất mà ít địa phương nào sánh được, từ mùi thơm, độ bắt lửa đến hình thức. Hương Duyên Hải có mùi thơm đặc trưng, nhẹ mà thanh, nhưng lại phảng phất rất lâu.

Nguyên liệu chủ yếu để làm hương là thân cây đỗ tương, cây hương bài đốt lấy tro. Dây keo được nghiền thành bột, sau đó trộn lẫn với các loại thảo mộc như: Xuyên quy, xuyên đại hoàng, trắc bách diệp, hoàng đàn, tùng bạch chỉ, đinh hương... Tùy từng thợ mà cho ra các loại hương với mùi thơm khác nhau do cách pha chế của mỗi người mỗi khác.

Các công đoạn từ pha chế thuốc, se, nén đều phải tiến hành bằng phương pháp thủ công, có gia đình thì dùng bằng máy để giảm thời gian lao động. Kỹ thuật pha chế nguyên liệu đòi hỏi sự chú tâm của người thợ, phải thật đều, thật chuẩn xác thì sản phẩm mới như ý. Nén hương làm xong được đem phơi trên những chiếc phên, nắng gió sẽ làm hương khô, màu sắc đẹp mà giữ nguyên mùi thơm. Trời nắng thì phơi một ngày, trời râm thì phải phơi từ hai đến ba ngày. Người dân tránh đưa hương qua lửa vì như thế hương sẽ bị mất mùi thơm tự nhiên. Sự chu đáo, nghiêm khắc của người thợ trong từng công đoạn chính là bí quyết làm nên thương hiệu của hương Duyên Hải.

Cơ sở sản xuất hương của gia đình ông Nguyễn Văn Kiên thôn Văn Quan, xã Duyên Hải, huyện Hưng Hà

 

Cơ sở sản xuất hương của anh Ngô Văn Huỳnh thôn Văn Quan, xã Duyên Hải, huyện Hưng Hà

 Công nghệ sản xuất hương đơn giản, dụng cụ, vốn sản xuất không tốn kém, tuy nhiên không phải ai cũng có "duyên" với nghề này. Người thực sự sống bằng nghề làm hương chỉ có thể là người ở thôn Văn Quan. Đến thời vụ làm hương, vào hai tháng giáp Tết Nguyên Đán, người làm hương xã Duyên Hải tranh thủ ngày đêm, tập trung sản xuất để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Người Duyên Hải cho rằng, nghề làm hương liên quan đến tâm linh, lương tâm làm nghề không cho phép cẩu thả. Mỗi mẻ hương, người thợ đều cẩn thận đốt thử để kiểm tra chất lượng xem có cháy đều, cháy hết không, hương thơm ra sao...

Đồng chí Nguyễn Kim Nhận, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Duyên Hải cho biết: Nghề làm hương đem lại thu nhập chính cho nhiều hộ dân trong xã. Hiện nay ở Duyên Hải có 506 hộ làm nghề tiểu thủ công nghiệp, trong đó làm hương 435 hộ, giá trị sản xuất năm 2015 đạt 87 tỷ đồng vượt 12% so với cùng kỳ năm 2014, trong đó làm hương 54 tỷ đồng. Nghề làm hương ở Duyên Hải không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế mà còn thân thiện với môi trường. Nhiều năm nay, người thợ vẫn lưu giữ được những bí quyết truyền thống để bảo đảm cho chất lượng hương ngày càng tốt mà không phải sử dụng bất cứ hóa chất nào.

Để đáp ứng nhu ngày càng cao của người tiều dùng, người làm hương xã Duyên Hải không ngừng cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng, quảng bá sản phẩm. Một trong những cơ sở sản xuất quy mô lớn ở xã Duyên Hải hiện nay là cơ sở hương của anh Ngô Văn Huỳnh , Ông Phạm Văn Dân, Ông Nguyễn Văn Sáng, Ông Nguyễn Văn Bình, ông Nguyễn Văn Việt, và gia đình ông Nguyễn văn Kiên có từ 20 đến 80 lao động làm hương. Chúng tôi về Duyên Hải vào những ngày giáp Tết mới thấy không khí làng nghề thật náo nhiệt. Mùi thơm của hương toả khắp nơi. Trong làng, khung cảnh lao động diễn ra nhộn nhịp, khẩn trương. Từ những em bé mới chỉ học lớp một, lớp hai đến những cụ già tóc bạc, ai nấy đều tất bật sản xuất hàng phục vụ cho dịp Tết Nguyên Đán Bính Thân./.

Hải Hưng
Đài Phát thanh Hưng Hà

Đọc 3445 lượt
Đánh giá mục này
(1 Bỏ phiếu)
Xuất bản trong Kinh tế